'De relatie met mijn ziekte is compleet veranderd'

Na zijn pensioen kreeg Jurjen Melchior (74) meer last van COPD. Hij begon met powerwalking en ontdekte hoeveel verschil een goede ademhaling maakt. ‘Ik merk dat ik steeds fitter word.’

‘Mijn eerste powerwalk vergeet ik nooit meer. Ik moest meerdere keren stoppen omdat ik heel benauwd was. Waar ben ik aan begonnen, dacht ik. Maar ik wilde doorzetten, want ik wist dat ik mijn leefstijl moest aanpassen. In 2010 bleek dat ik COPD had en na mijn pensioen in 2018 zag ik mijn gewicht toenemen. Daardoor kreeg ik ook meer last van mijn longen. Daarom besloot ik lid te worden van een powerwalking club. Powerwalking is een intensieve vorm van wandelen in een stevig tempo. In het begin was het wennen, maar al snel deed ik twee keer per week een les en ging het langzaam iets beter.’

Alles gaat makkelijker

‘Na een tijdje kregen we op de club een les van een student bewegingsleer. Hij vertelde hoe je je ademhaling kunt inzetten tijdens het bewegen. Ik besefte dat ik het niet goed deed: hoog in mijn borst en via mijn mond in plaats van laag naar mijn buik en door mijn neus. Na die les ging ik er zelf actief mee aan de slag. Je kunt je ademhaling aanpassen aan wat je doet, merkte ik. Of je nu gaat wandelen, sporten of je dagelijkse dingen in huis doet. Inmiddels adem ik rustig in via mijn neus en naar mijn buik toe. Daarna blaas ik langzaam uit met getuite lippen. Dat lijkt simpel, maar vooral tijdens inspanning helpt dat enorm. Ik raak minder snel buiten adem.

Gek eigenlijk: mensen met COPD krijgen vaak het advies om meer te bewegen. Maar daarna wordt te weinig uitgelegd hóe je dat het beste kunt doen. Je hoort nooit iets over hoe je ademhaling je kan ondersteunen bij het trainen. Bij powerwalking pas ik mijn snelheid nu aan op mijn adem in plaats van andersom. Vroeger moest ik vaak stoppen met mijn handen op mijn knieën. Nu voel ik eerder dat ik moet terugschakelen. Mijn benen verzuren minder en ik kan langer en sneller lopen zonder te stoppen. Ook dagelijkse dingen gaan makkelijker, zoals fietsen, traplopen en grasmaaien.’

Beweegkaart: oefeningen en schema

Bewegen met een longziekte is spannend. Maar op de lange termijn levert het je veel op. Je krijgt een betere conditie en bent minder vatbaar voor een longaanval. Bouw het bewegen op met de oefeningen op de beweegkaart.

Beweegkaart

Oefenen met de bal

‘Alles draait bij mij nu om ademhaling. Dat begint al ’s ochtends, als ik wakker word. Het eerste uur van de dag is zwaar als je COPD hebt: je lichaam moet dan echt op gang komen. Nog liggend in bed adem ik een paar keer diep in en uit. Ik ga op mijn zij liggen, duw mezelf omhoog met mijn arm, ga even zitten en adem door. Daarna oefen ik met een bal, gewichten en elastieken. Na het ontbijt doe ik nog vijftien minuten ademhalingsoefeningen. Vervolgens neem ik mijn puffers. Ik heb gelezen dat medicijnen beter werken als je eerst rustig ademhalingsoefeningen doet. Zo bouw ik mijn dag op.’

Jur Melchior traint met een skippybal

‘Ik houd mijn vooruitgang bij, dat motiveert me enorm’

Jur Melchior (74)

Steeds fitter

‘Twee jaar geleden startte ik op advies van mijn powerwalkcoach met een EGYM, een volautomatisch en digitaal fitnesscircuit. Eerst twee keer per week, nu vier keer. Dat is echt een aanrader als je COPD hebt. Duurtraining en krachttraining vullen elkaar perfect aan. Ik houd mijn vooruitgang bij en merk dat ik nog steeds fitter word. Dat motiveert me enorm. Naast fitness en powerwalking maak ik regelmatig wandelingen van tien tot vijftien kilometer. Ook werk ik veel in de tuin. 

Wel had ik last van slijmvorming in mijn neus tijdens inspanning buiten. Dat was behoorlijk vervelend. Via een longarts kreeg ik het advies om vaseline in de neus te gebruiken en een neuspleister die de neusdoorgangen opent. Dit werkt verrassend goed: ik kan nu makkelijker door mijn neus ademen en presteer daardoor beter.’

Jouw verhaal telt

Wil jij je ervaring over je leven met een longziekte met ons delen? Daarmee draag je bij aan het vergroten van de zichtbaarheid van longziektes, meer bewustwording bij beleidsbepalers en het verbeteren van de zorg.

Harry de Wit

Wandelen in Duitsland

‘Als je leert voelen hoe je adem werkt, verandert er veel. Dat zou ik willen meegeven aan anderen met COPD. En wees niet te bang om benauwd te worden. Je lichaam geeft vaak zelf aan wat het nodig heeft, je moet het dus leren voelen en begrijpen. Wat mij vooral motiveert, is dat kleine stapjes uiteindelijk veel verschil maken. Als je COPD hebt en iedere week twintig meter extra loopt, heb je aan het eind van het jaar ruim een kilometer meer gelopen. 

COPD is geen makkelijke ziekte. Mijn longfunctie wordt niet beter en ik weet dat COPD niet geneest. Toch is de relatie met mijn ziekte compleet veranderd. Door actief te blijven en goed te letten op mijn ademhaling, kan ik er beter mee leven. Binnenkort gaan we naar Duitsland, lekker wandelen waarbij mijn vrouw Marian een grote steun is. Geen hooggebergte, maar wel heuvelachtig terrein. Soms moet ik even stilstaan om op adem te komen. Daarna loop ik gewoon weer verder. En als ik dan boven sta en achterom kijk, voel ik me ontzettend tevreden.’ 

Tekst: Annemarie van Dijk
Fotografie: Emmely van Mierlo

Dit artikel is verschenen in Longwijzer 3, 2026.

Tips bij benauwdheid

Meestal gaat ademhalen vanzelf. Je merkt het pas als het ineens níet meer zo makkelijk gaat. Bijvoorbeeld door COPD of een andere longziekte. Longarts Joost van den Aardweg begrijpt hoe benauwdheid voelt en geeft tips om weer rust en lucht te vinden.

Longarts Joost van den Aardweg

Gratis LONGWIJZER

Ontvang nu gratis 2x ons magazine LONGWIJZER. Hierin staan ervaringen, tips en alle ontwikkelingen over longziekten. Meld je snel aan. De oplage is beperkt.

Cover Longwijzer 3, 2026, met Jur Melchior