10 vragen over biologicals

1. Wat zijn biologicals?

‘Biologicals zijn medicijnen die werken op je afweersysteem. Bij astma is je afweersysteem té actief. Daardoor krijg je ontstekingen in je luchtwegen. Met medicijnen rem je die ontstekingen af en heb je minder klachten. Biologicals werken anders in je lichaam dan andere medicijnen: zij remmen niet het hele afweersysteem af, maar alleen bepaalde cellen. Verschillende soorten biologicals remmen verschillende soorten cellen af.’  

2. Hoe werkt een behandeling met biologicals?

‘Een behandeling met biologicals gaat anders dan met gewone medicijnen. Het grootste verschil is de manier van toedienen: je krijgt de biologicals binnen met een injectie onder de huid. Dat gebeurt de eerste paar maanden in het ziekenhuis. Je krijgt elke paar weken een injectie met een biological. Zo kunnen we goed zien hoe je lichaam reageert. Gaat het goed, dan kan je na verloop van tijd de injecties ook zelf thuis doen.’

3. Mijzelf een injectie geven, hoe moet dat?

‘Je geeft de injectie met een speciaal apparaatje, de auto-injector. Die krijg je bij de apotheek van het ziekenhuis. Het werken met de auto-injector is niet moeilijk. Je oefent het eerst samen met de verpleegkundige. Misschien vind je het spannend om te doen. Maar als je het vaker doet, wordt het steeds makkelijker. En het scheelt natuurlijk tijd. Je hoeft niet telkens naar het ziekenhuis voor een injectie.’ 

4. Hoe vaak heb ik de injecties nodig?

‘Dat is verschillend. Sommige mensen hebben elke twee weken een injectie nodig, anderen elke acht weken. Het hangt af van de soort astma die je hebt en van de biological die daar het beste bij past.’  

5. Hoe goed werkt zo'n injectie?

‘Vaak werkt een behandeling met een biological erg goed. We weten steeds beter welke biological goed werkt bij welke klachten. Maar het blijft afwachten hoe het precies uitpakt. Ook het tijdpad verschilt per biological. Er is er eentje die soms binnen een dag al werkt. De meeste biologicals werken binnen een paar weken. 

Voor veel mensen met ernstig astma betekent de behandeling met een biological een enorme verbetering van hun gezondheid. Zij hebben minder of helemaal geen longaanvallen meer. Ze hoeven minder of helemaal geen prednison meer te nemen. Ook de dagelijkse klachten nemen af. Ze hebben daardoor ook minder van hun gewone medicijnen nodig. Ze voelen zich fitter, fietsen of sporten weer, of hoeven zich minder vaak ziek te melden op hun werk.  

Bij sommige mensen is het resultaat zo goed dat hun leven er sinds het begin van de behandeling compleet anders uitziet. Het lijkt wel of de astma helemaal weg is. Dat is helaas niet altijd zo. Gebruik je een biological, dan moet je ook nog steeds inhalatiemedicijnen nemen. Dat blijft de kern van je behandeling. Maar met daarnaast een biological kan de kwaliteit van je leven flink verbeteren.’  

6. Hoe lang duurt een behandeling?

‘De meeste biologicals bestaan nog niet zo lang. Daardoor weten we nog niet alles. We weten wel dat het gebruik veilig is, ook op de lange termijn. Maar wat er gebeurt als je na een paar jaar toch wilt stoppen, dat is nog niet precies bekend. We zijn nu bij sommige mensen voorzichtig begonnen met het verlengen van de tijd tussen de injecties. Krijg je bijvoorbeeld elke vier weken een injectie en gaat dat al een tijd goed, dan proberen we hoe het gaat met elke zes weken een injectie.’

7. Heb ik met biologicals geen prednison meer nodig?

‘Eén van de grote voordelen van een behandeling met een biological is dat je minder longaanvallen krijgt en daardoor minder of zelfs helemaal géén prednison meer nodig heeft. Prednison is een ontstekingsremmer die je alleen neemt als er geen andere optie is. Want prednison heeft een aantal vervelende bijwerkingen, vooral als je het langere tijd gebruikt. Denk aan opzwellen, huidproblemen en botontkalking. Hoe minder prednison je nodig hebt, hoe beter. Daarom is het zo fijn dat biologicals bestaan. Dankzij biologicals hebben mensen met ernstig astma minder prednison nodig.’

8. Wat zijn de bijwerkingen?

‘De bijwerkingen van biologicals zijn bijna altijd heel mild. De plaats van de injectie kan gevoelig worden. En je kunt de dagen na de prik wat hoofdpijn krijgen. Dat vermindert na verloop van tijd. Sommige mensen hebben eventjes last van een lichte spierpijn, gewrichtspijn, of verkoudheid. Het enige ernstige risico is dat je een allergische reactie krijgt op de biological zelf. Dat gebeurt bijna nooit.’ 

9. Ik heb ernstig astma. Kan ik biologicals krijgen?

‘Dat hangt van een paar dingen af. Biologicals kunnen een mogelijkheid zijn voor je als je ernstig astma hebt en als je al een tijdje een hoge dosis gewone astmamedicijnen neemt. Ondanks deze medicijnen heb je twee of meer longaanvallen per jaar. Bij deze aanvallen heb je prednison nodig of moet je naar het ziekenhuis. En er zijn nog meer voorwaarden. Als er andere behandelingen mogelijk zijn die je klachten óók kunnen verlichten, dan komen die eerst. Heb je bijvoorbeeld last van slaapapneu, maagzuur of chronische neusverkoudheid, dan moet dat eerst opgelost worden.  

Bespreek je situatie en de mogelijkheid voor biologicals met je longarts. Of als je geen longarts hebt, met je huisarts. De huisarts kan zelf geen biologicals voorschrijven. Hij of zij verwijst je door naar een longarts. De longarts kan vertellen of je in aanmerking komt voor een behandeling met biologicals.’

10. Moet ik stoppen met roken?

‘Absoluut. Roken houdt astmaklachten in stand. Als je rookt, kom je niet in aanmerking voor biologicals. Wel helpen we je graag met stoppen. Wil je stoppen met roken maar is het nog niet gelukt, dan kan je hiervoor een speciaal traject volgen met begeleiding en medicatie. Dit traject kost je niets. Het wordt vergoed vanuit het basispakket van uw zorgverzekering.’

Tips voor thuis

Gebruik je biologicals en geef je de injecties zelf? Een paar tips.  

• Haal de injectie op tijd uit de koelkast en laat het medicijn op kamertemperatuur komen.
• Was je handen voordat je de injectie gaat zetten.
• Zorg ervoor dat je voldoende comfortabel zit of staat.
• Zet de injectie in je buik of je bovenbeen.
• Ga je op vakantie, dan kan je bij de apotheek een paar extra spuiten krijgen. Die neem je mee in een koeltas.