Doneer nuBestel gratis

Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein

Kinderen moeten rookvrij kunnen opgroeien. Daar hoort een rookvrij schoolterrein bij. Scholen zijn verplicht voor 2020 hun schoolterrein rookvrij te maken. Samen met u gaan we op weg naar een rookvrije generatie. Dit stappenplan beschrijft de stappen die u kunt doorlopen voor het invoeren van een rookvrij schoolterrein

Stap 1: draagvlak

Dit stappenplan is voor iedere schooldirecteur die op zijn school in het voortgezet onderwijs een rookvrij schoolterrein wil invoeren.

Het creëren van draagvlak bij schoolleiding, personeel, ouderraad en leerlingenraad is een belangrijke eerste stap. Het kan weerstanden voorkomen en maakt uiteindelijk invoering en handhaving gemakkelijker.

Huidige afspraken rondom roken

Breng in kaart wat de huidige afspraken zijn rondom het roken op school. Kijk behalve de eigen afspraken van de school, eventueel ook naar afspraken van andere scholen en het gemeentebeleid.

Meningen inventariseren

Breng in kaart wat de mening is van de schoolleiding, het personeel, de ouderraad en de leerlingen(raad). Dit kan met individuen of in vergadersessies. Vraag hen (bijvoorbeeld via een schriftelijke enquête) wat hun mening is over de huidige afspraken rondom het roken, hoe ze tegenover de invoering van een rookvrij schoolterrein staan en wat hun bezwaren zijn. Luister naar vragen en bezwaren. Wees duidelijk, geef waar nodig tegenargumenten en neem goede ideeën mee.

Stel nieuwe afspraken voor

Zoek steun voor de invoering van een rookvrij schoolterrein. Spreek niet van een rookverbod, maar van het rookvrij maken van het schoolterrein.

Startbijeenkomst

Zoek uit wie zich wil inzetten om het rookvrije schoolterrein tot een succes te maken. Nodig hen uit voor een startbijeenkomst. Het is belangrijk dat alle mensen hierbij aanwezig zijn van wie de steun nodig is voor de invoering van een rookvrije schoolterrein. Draagvlak creëren is een continu proces.

Gebruik de landelijke trend

In 2020 zijn scholen wettelijk verplicht het schoolterrein rookvrij te maken. Gebruik deze argumentatie om niet te lang in overleg vast te blijven zitten. Door nu actie te ondernemen voorkomt u dat u straks onverhoopt de wet overtreedt.

Stap 2: doel en taken
Doelstelling

Kies tijdens de startbijeenkomst een expliciete doelstelling. Maak deze SMART. Dat staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. De doelstelling kan breder zijn dan alleen het invoeren van een rookvrij schoolterrein. Denk hierbij aan een aanpassing van het hele gezondheidsbeleid van de school. Neem in elk geval ook de e-sigaret en soortgelijke producten mee in uw beleid. Ook deze zijn verslavend en schadelijk en verlagen de drempel tot roken.

Werkgroep

Stel een werkgroep samen die het project op zich neemt en gaat uitvoeren. Het is handig als deze werkgroep rookvrije school ook het aanspreekpunt is voor vragen en opmerkingen van bijvoorbeeld medewerkers, ouders of gemeente.

Taken

Bepaal voor elke stap in dit stappenplan wie welke taken op zich neemt. Dit kan nog worden bijgesteld als er externe partners aanhaken en ook taken op zich nemen.

Planning

Maak een planning op hoofdlijnen voor alle activiteiten. Stel een coördinator in die de planning bewaakt.

Vervolgbijeenkomst

Kies een datum voor een vervolgbijeenkomst. Plan desgewenst een serie afspraken en neem deze op in de planning.

Stap 3: zoek hulp
Hulp van andere organisaties

Inventariseer welke organisaties een bijdrage kunnen leveren aan de doelstelling. Denk aan lokale organisaties als de GGD en de gemeente en landelijke organisaties rondom roken (en andere verslavingen) zoals het Trimbos-instituut. Wilt u advies op maat of weten welke organisaties in uw regio actief zijn? Mail dan naar info@gezondeschool.nl.

Contact opnemen

Neem contact met hen op en vraag hulp met het rookbeleid. Overleg met de GGD, hoe een rookvrij schoolterrein past in het totale (gezondheids)beleid. Kies voor een positieve insteek. Een lobby bij de gemeente om het rookvrije schoolterrein verplicht te maken is mogelijk, maar werkt vaak niet overtuigend. De gemeente heeft hier officieel geen bevoegdheid voor, zij kunnen alleen een dringend appèl doen.

Bijeenkomst

Organiseer een bijeenkomst voor de partners met wie u gaat samenwerken. Het is belangrijk dat ze tijdig worden betrokken, dit kan eventueel ook voor de startbijeenkomst. De input van externen kan gevolgen hebben voor de doelstelling.

Stap 4: voorbereiden
Draagvlak leerlingen

Begin op tijd met het creëren van draagvlak binnen de leerlingenraad. Laat hen meedenken met de nieuwe afspraken over het schoolterrein. Bedenk ook samen met hen hoe u het beste draagvlak kunt krijgen onder de leerlingen.

Voorbereiding rookbeleid

Bereid de nieuwe afspraken goed voor. Maak een tekst voor het schoolreglement en maak afspraken over handhaving. De tekst kan worden afgeleid uit de doelstelling.

Nieuwe afspraken communiceren

Stel alle betrokkenen op de hoogte van de nieuwe afspraken. Leg uit waarom dit belangrijk is, zodat u begrip krijgt hiervoor. Zie verder stap 5. Noem de voordelen voor de verschillende doelgroepen. Gebruik hiervoor de gesprekshandleiding

Plaats bordjes

Ga na welke veranderingen nodig zijn in en rondom de school. Haal asbakken weg en plaats bordjes. U kunt via de Gezonde School met korting bordjes bestellen met de aanduiding 'Rookvrij'. Stuur een e-mail naar info@gezondeschool.nl en u ontvangt van ons een kortingscode.

Nulmeting rookgedrag

Als u het effect wilt meten van de nieuwe afspraken, houd dan van te voren een nulmeting over het rookgedrag op school. Stel van te voren vast, welk effect u wilt bereiken.

Voorbereiden betrokkenen

Bereid medewerkers en andere betrokkenen voor, ruim voordat de nieuwe afspraken ingaan. Stel vast welke sanctie er staat op overtreding. Houd er rekening mee dat dit de eerste dagen of weken extra tijd en aandacht vraagt. Zorg dat de sanctie aansluit bij bestaande sancties. Stel vast wie de afspraken handhaaft en wees hier in het begin extra zorgvuldig in.

Plan invoering

Zorg voor een ludiek moment en een aantrekkelijk schoolplein.

Aandacht voor roken in de klas

Op zitdaterechtin.nl vindt u korte filmpjes die u in de klas kunt laten zien om de schadelijke stoffen die in sigaretten zitten onder de aandacht te brengen. Veel informatie vindt u ook op www.rokeninfo.nl

Plan bijeenkomst

Plan eventuele extra lessen, bijeenkomsten of cursussen die worden gegeven om de verandering in afspraken succesvol te maken. Denk aan een ‘Stoppen met roken’-training voor ouders en leerkrachten. Kijk bij: Gezonde School en Genotmiddelen.

Op veel plekken in Nederland bestaat een gesubsidieerd aanbod van activiteiten om roken (en andere verslavingen en problematiek) te bespreken/verhelpen op scholen. Vraag bij de GGD na waar u dit kunt vinden.

Stap 5: invoeren
Communicatie intern

Plan gesprekken met personeel en leerlingen(raad) voor de introductie van het rookbeleid. Kondig hierin de nieuwe afspraken aan en leg uit wat er gaat veranderen. Dit kan apart of in bestaande vergadersessies, afhankelijk van wie in ‘the lead’ is. Breng leerlingen op de hoogte van  de nieuwe afspraken. Hier kunt u de volgende tekst voor gebruiken. Laat leraren weten wat er van hen verwacht wordt bij de invoer van het nieuwe beleid. Voorkom twijfels over of verschillende toepassingen van de nieuwe afspraken.

Communicatiemiddelen

Gebruik bestaande communicatiemiddelen voor bekendheid en verbreding van het draagvlak. Denk aan de website, schoolkrant, schoolboard en eventueel posters en/of flyers. Stel vast wie dit maakt en verspreidt. Zorg ervoor dat voor iedereen duidelijk is wanneer het nieuwe beleid ingaat.

Communicatie extern

Communiceer de nieuwe afspraken naar ouders. Nodig ze uit voor een ouderavond. U kunt ouders ook een brief schrijven. U kunt dit voorbeeld gebruiken. Breng ook externe partijen op de hoogte, zoals schoonmaakbedrijven. Ook zij dienen zich te houden aan de afspraken.

Heeft u het bordje met de aanduiding 'Rookvrij' al besteld? U kunt dit bordje voor op het schoolplein via de Gezonde School met korting bestellen. Stuur een e-mail naar info@gezondeschool.nl en u ontvangt van ons een kortingscode.

Publiciteit

Zoek de publiciteit in landelijke of lokale media. Dit kan een kans zijn om de school positief onder de aandacht te brengen.

Stap 6: handhaven
Handhaving

Handhaaf het nieuwe beleid vanaf het begin onder alle omstandigheden. Zorg dat mensen worden aangesproken en pas sancties consequent toe. Ga na of er knelpunten zijn bij invoering en handhaving van het rookbeleid. Biedt zo nodig meer ondersteuning in de eerste weken.

Effectmeting en evaluatie

Houd na een jaar opnieuw een effectmeting. Zo ziet u wat het effect is van de maatregel. Evalueer na een jaar het rookvrije schoolterrein. Maak aanpassingen waar nodig.

U kunt het stappenplan ook in zijn geheel downloaden, zodat u het kunt printen.

rookvrije generatie

De helft van de rokers begint op het schoolplein. Kinderen die opgroeien in een wereld waar wordt gerookt, kopiëren dit gedrag. Want zien roken, doet roken. Niemand wil dat kinderen gaan roken. Dus als er iets is dat we samen kunnen doen, dan is het niet roken in de buurt van kinderen. Zo kan een generatie kinderen rookvrij opgroeien. Help mee. Maak uw schoolterrein rookvrij. Samen op weg naar een rookvrije generatie.

Aanpak po en mbo

Voor po en mbo is ook een stappenplan voor het rookvrij maken van het schoolterrein. Deze is beschikbaar via www.gezondeschool.nl/rookvrijschoolterrein. Er is een themacertificaat roken (gecombineerd met alcohol en drugs). 

Wilt u weten hoe u een rookvrij schoolterrein aanpakt? Of andere scholen op weerstand stuitten of hoe zij de nieuwe regels handhaven? Bekijk de filmpjes

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Bellen
Bel ons op telefoonnummer (033) 43 41 212
E-mail
Stel uw vraag via email service@longfonds.nl