Longfonds maakt boswandeling met Kamerleden voor gezonde lucht

Het is een zonnige nazomerdag in Den Haag. Tussen de bomen van het Haagse Bos wandelen Kamerleden Dion Huidekooper (D66) en Bart Bikkers (VVD), beiden woordvoerder Leefomgeving, samen met Longfonds. Het onderwerp van de wandeling raakt iedereen: het recht om gezonde lucht in te ademen. 

Tijdens de wandeling gaan de Kamerleden in gesprek met longarts Sarah van Oord en Lorena Fintina, die zelf zwaar astma heeft. Ook vertellen scholieren Anaïs en Jolie van het Zandvliet Lyceum over hun onderzoek naar luchtkwaliteit.

Ondertussen vertelt Sarah over de bronnen waar haar patiënten last van hebben. Denk aan uitlaatgassen, maar ook aan houtstook in woonwijken. 

‘Het lijkt misschien gezellig, maar zelf zou ik nooit een houtkachel nemen, want mensen met een longziekte kunnen daardoor soms hun huis niet uit.’ 

De gevolgen raken meer mensen dan vaak wordt gedacht. In een straat met honderd inwoners wonen gemiddeld meerdere mensen met een longziekte. 

Hete zomers en onweer 

Ook klimaatverandering beïnvloedt onze longen. Hete en droge zomers komen vaker voor en kunnen langdurige klachten veroorzaken. 

‘Mijn patiënten kunnen nog maanden na een hete zomerweek last hebben van hun longen’, vertelt Sarah. ‘Ook onweersbuien kunnen problemen geven. Door elektrische ontlading kunnen pollen in kleinere deeltjes uiteenvallen. Die kunnen dieper in de longen terechtkomen en vooral klachten veroorzaken bij mensen met astma.' 

‘Je ziet het niet aan de buitenkant’ 

Even verderop stopt de groep op een zonnige plek, waar Lorena vertelt over haar leven met ernstig astma. ‘Je ziet het niet aan mij aan de buitenkant. Ik doe er alles aan om zo fit mogelijk te blijven. Ik beweeg veel en eet gezond. Maar ik kan niet kiezen wat ik inadem.’ 

Juist dat gebrek aan controle maakt gezonde lucht volgens haar zo belangrijk. ‘Ik heb erg weinig invloed op de luchtkwaliteit. Daarom hoop ik dat de overheid daar meer aan gaat doen.’ 

Ze heeft ook een duidelijke boodschap voor de politiek: ‘De wettelijke norm halen betekent niet automatisch dat de lucht gezond is. Zorg ervoor dat de lucht écht gezond wordt.’ Daarvoor is volgens Longfonds nodig dat Nederland zich richt op de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). 

Claustrofobisch gevoel 

Lorena vraagt de Kamerleden hoe zij het ademen door het rietje hebben ervaren. Dion Huidekooper noemt het een ‘claustrofobisch gevoel’. Lorena herkent dat meteen. ‘Dat is precies wat ik voel als de lucht vies is. Alsof mijn keel wordt dichtgeknepen.’ 
Bart Bikkers vraagt of ze ook binnenshuis last heeft van slechte lucht. Lorena: ‘Als ik naar mijn werk ga in hartje Amsterdam, zorg ik juist dat ik zo snel mogelijk binnen ben. Thuis en op het werk kan ik de luchtkwaliteit redelijk reguleren met luchtfilters. Maar buiten zijn zoveel factoren waarop ik geen invloed heb.’ 

Met de snuffelfiets op pad 

De wandeling gaat verder naar een brug in het Haagse Bos. Daar vertellen de scholieren over hun eigen onderzoek naar luchtkwaliteit. 

Voor een schoolproject maten zij op drie verschillende dagen de hoeveelheid fijnstof op de Theresiastraat en de Bezuidenhoutseweg. Dat deden ze tijdens dal- en spitsuren, met een snuffelfietssensor van GLOBE Nederland. 

‘Tijdens de spits was de lucht duidelijk viezer. Op één dag was het zelfs helemaal rood. We zagen dat zelfs in de daluren de hoeveelheid fijnstof boven de WHO-advieswaarde uitkwam.’ Dion Huidekooper zegt: ‘Wat goed dat jullie dit hebben gedaan, want meten is weten.’ 

Bart Bikkers wijst erop dat gemiddelden niet altijd het hele verhaal vertellen. ‘Wat ik belangrijk vind om te beseffen, is dat je niks hebt aan alleen jaargemiddelden. Als astmapatiënt heb je juist last van de pieken.’ Lorena knikt. ‘Precies. Ik moet ook door de spits kunnen reizen.’ 

Het gesprek gaat thuis verder 

Volgens Janne de Haan van GLOBE Nederland doen inmiddels meer dan tachtig middelbare scholen verspreid over Nederland mee aan het lesprogramma. Ook voor basisscholen is samen met Longfonds een programma ontwikkeld. Károly Illy, directeur van Longfonds, ziet daar een belangrijk effect van. ‘Het mooie is niet alleen dat het gesprek op school op gang komt, maar ook thuis aan de keukentafel.’ Ook Bart Bikkers ziet de waarde van het project. ‘Bewustwording is echt heel belangrijk.’ 

Op weg naar gezonde lucht voor iedereen 

Op deze zonnige dag is de lucht in het Haagse Bos gelukkig goed. De sensoren die tijdens de wandeling meegaan, kleuren donkerblauw: een teken dat de luchtkwaliteit op dat moment goed is. 

Maar voor veel mensen met een longziekte is gezonde lucht nog lang niet vanzelfsprekend. Longfonds hoopt daarom dat de Kamerleden de verhalen, ervaringen en metingen meenemen naar het commissiedebat Leefomgeving op 6 oktober. Met één duidelijke boodschap: gezonde lucht moet geen gelukstreffer zijn, maar vanzelfsprekend voor iedereen.