Doneer nu Gratis magazine

Coronavirus: wat betekent dat voor mensen met een longziekte?

Wat betekent het coronavirus voor mensen met een longziekte? Lopen die bijvoorbeeld meer risico op besmetting? We leggen onze vragen voor aan aan Frits Franssen (FF), longarts bij CIRO en MUMC, Menno van der Eerden (MvdE) en Monique Reijers (MR), longartsen en woordvoerders van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT).

De longartsen proberen een zo eenduidig mogelijk antwoord te geven op de vragen die bij het Longfonds binnen komen. Uiteraard is ieder mens verschillend en iedere situatie anders. Tegelijkertijd is er nog steeds veel onduidelijkheid over het coronavirus. Neem dus vooral je eigen verantwoordelijkheid en gebruik je gezond verstand. En neem bij twijfel contact op met een specialist.

Laatste update: 14-10-2020; 11:00 uur.

Ik ben ernstig ziek geweest, waarschijnlijk corona. Ik ben van alle symptomen genezen, maar blijf al wekenlang benauwdheid houden, terwijl ik dat nooit had voordat ik ziek werd.  Die benauwdheid kan nog wel een tijd duren, moet ik toch nog in quarantaine blijven? 
MR: ‘Dat is nog een lastige vraag. Als mensen nog hoesten en snotteren is het niet zo ingewikkeld: binnen blijven. Maar vermoeidheid en benauwdheid ligt wat moeilijker. Je lichaam heeft echt wel tijd nodig om te herstellen. In die tijd ben je waarschijnlijk niet meer besmettelijk maar wanneer het moment precies valt dat je niet meer strooit naar je omgeving is moeilijker. Als je weer voor jezelf kan zorgen en de dag doorkomt zonder kortademigheid is het onwaarschijnlijk dat je nog besmettelijk bent. Maar hoesten en snotteren en koorts moeten echt over zijn!'

Hoe kan het dat kinderen weinig last lijken te hebben van corona? Kan het zijn dat er bij de inentingen iets bij zit, waardoor ze minder ziek worden? 
MR: 'Dat kinderen minder ziek lijken te worden van corona heeft niets met vaccinaties te maken. Maar mogelijk zijn bepaalde eiwitten die nodig zijn voor corona om de cel binnen te dringen, bij kinderen minder uitnodigend voor het virus. Deze eiwitten veranderen als je ouder wordt. Hoe het precies werkt en in welke mate kinderen relatief beschermd zijn, is nog niet duidelijk.' 

Ik word elke vijf jaar gevaccineerd voor pneumokokken. Ben ik nu beter beschermd tegen of kan ik beter herstellen van een longontsteking of complicaties door corona?
MR: 'Een vaccinatie tegen pneumokokken staat los van het risico op een virale luchtweginfectie of het goed kunnen vechten tegen een virus. Voor zover we weten geeft dit dus geen extra bescherming tegen corona. Ditzelfde geldt voor een preventieve vaccinatie tegen longontsteking.’

Ik werk in de zorg en mijn partner heeft een (ernstige) longziekte. Breng ik mijn partner dan in gevaar?
MR: 'Dit is echt een lastig dilemma. In theorie wil je natuurlijk het liefst sociale onthouding. Maar mensen die in de zorg werken, zijn per definitie een risicofactor. Daar hoor ik zelf ook bij. Het lastige is: je kunt niet drie maanden stoppen met werken, dan doe je jezelf en je omgeving tekort. Probeer er daarom het beste van te maken. Dat betekent maximale preventieve maatregelen nemen: dienstkleding dragen op je werk en op je werk omkleden voordat je weer naar huis gaat. Handen wassen, handen wassen. En als je ziek bent, dan toch afstand houden. Doe vooral waar je jezelf het beste bij voelt. Sommige mensen gaan liever een poosje ergens anders logeren. Daarin moet iedereen zijn eigen afweging maken.’

Het coronavirus verspreidt zich steeds meer. Wat is het belangrijkste advies voor mensen met een longziekte? 
MvdE: 'Voor iedereen geldt: volg vooral de maatregelen van de overheid op. Blijf dus thuis bij klachten neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Beperk dan sociale contacten. En bel pas met de huisarts als de klachten verergeren. Daarnaast geldt - ook voor mensen met een longziekte: probeer zoveel mogelijk thuis te werken of de werktijden te spreiden. En: schud geen handen, hoest en nies in de binnenkant van je elleboog, was je handen regelmatig en gebruik papieren zakdoekjes.’

FF: 'Houd je aan de maatschappelijke coronamaatregelen en laat je testen als je klachten hebt. Als longpatiënt is de kans op corona te krijgen niet toegenomen, maar wel de kans dat je ernstig ziek wordt van het virus als je besmet bent. Beperk dus je sociale contacten om te voorkómen dat je besmet wordt en zorg voor een zo goed mogelijke weerstand, door (thuis) te blijven trainen, je longmedicatie trouw te nemen, niet te roken en op tijd te reageren bij toename van luchtwegklachten.’

Moet je bij het naleven van de richtlijnen niet onderscheid maken in longziekten? Met de ene longziekte ben je misschien kwetsbaarder dan met de andere.
MR: ‘Begrijpelijke vraag, want iedereen gaat natuurlijk anders met zijn longziekte om. Op dit moment hebben we echt onvoldoende ervaring met wat deze ziekte voor verschillende groepen mensen gaat betekenen. Ik begrijp dat mensen zich extra vatbaar voelen voor een infectie met corona. Daar gaat iedereen op een andere manier mee om. Gebruik vooral je gezond verstand.’

Mijn baas vindt dat ik op mijn werk moet komen, maar ik vind het voor mijn gezondheid beter thuis te blijven. Wat te doen?
MR: ‘Vraag je vooral af: “Wat is er geregeld op je werk dat jij niet besmet raakt? Wat heeft mijn baas gedaan om tegemoet te komen aan mijn gezondheidstoestand? Lukt het bijvoorbeeld om voldoende afstand van mensen te houden?” Als hij niet aan dit soort zaken tegemoet kan komen, dan moet je overwegen niet te gaan.' Kijk voor dit soort vragen ook op de speciale website van de FNV

Is het zinvol preventief extra medicijnen te gebruiken voor het geval ik corona krijg?
MR: ‘Ik denk niet dat dit zinvol is. Het blijft van belang goed naar je lijf te luisteren. Ik kan me goed voorstellen dat je nu als longpatiënt voor dilemma’s komt te staan. Daar kun je ook verlamd door raken, dan weet je niet meer wat je moet. Ook hier is het gezond verstand het allerbelangrijkste. Blijf doorleven, zoals je dat kan, naar je mogelijkheden. En met sociale onthouding.’

MvdE: 'Ga sowieso door met het inhaleren van ontstekingsremmers, omdat je anders kans hebt dat je longziekte verslechtert.’

Mijn reguliere klachten lijken al op de symptomen van corona. Hoe weet ik nu zeker of ik het virus heb?
Je komt hier alleen achter als je je laat testen op corona. Meer informatie vind je hier: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/testen/testlocatie en hier: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/testen/afspraak-maken

Ik heb een longziekte, moet ik nu de hele dag binnen blijven?
MvdE: ‘In principe niet. Bewegen is gezond, helemaal voor mensen met een longziekte. Het spreekt voor zich dat lang niet iedereen met een longziekte even mobiel is. De een voelt zich kwetsbaarder dan de ander. Probeer hierin zelf een afweging te maken. En als je naar buiten gaat: hou sowieso anderhalve meter afstand van andere mensen, zoals de overheid adviseert.

Ik heb een longziekte, kan ik nog wel zelf mijn boodschappen doen?
MvdE: ‘In principe wel. Ook hier geldt weer: het is goed om hier zelf een afweging in te maken. Niet elke longziekte is hetzelfde. Mocht het mogelijk zijn, dan kun je overwegen anderen te vragen je boodschappen te doen. Ook kun je vaak boodschappen thuis laten bezorgen door een supermarkt. Soms is er ook de mogelijkheid om op afwijkende tijden boodschappen doen voor mensen met een kwetsbare gezondheid (zoals mensen met een longziekte). En als je toch beslist zelf te gaan, sowieso goed je handen wassen na afloop.’

Mijn kind heeft een chronische longziekte, hoeveel risico loopt mijn kind?
De Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde (NVK) gaf op 16 mei de volgende informatie over corona bij kinderen met een chronische (long)ziekte: ‘Er zijn nog weinig gegevens over kinderen met chronische long- of luchtwegklachten, met een hartaandoening of met een afweerstoornis of met een ziekte waar afweer-onderdrukkende medicijnen voor worden gebruikt. Uit (inter)nationale ervaringen en publicaties in de afgelopen twee maanden is echter niet gebleken dat kinderen met onderliggende ziektes vaker (of een ernstiger beloop van) het coronavirus hebben. Gezien de milde presentatie van dit virus bij kinderen in het algemeen maken wij ons niet meer zorgen dan bij andere verkoudheidsvirussen. Elke virusinfectie geeft bij deze kinderen een wat verhoogde kans op luchtwegklachten, maar met het coronavirus lijkt dat tot nu toe niet anders dan met andere luchtwegvirussen, dus voor uw kind waarschijnlijk vergelijkbaar met het doormaken van een heftige verkoudheid.

Voor de meeste kinderen zijn geen extra voorzorgsmaatregelen nodig, anders dan de gebruikelijke adviezen die u eerder met de arts van uw kind voor dit seizoen heeft afgesproken en de adviezen die het RIVM geeft.  In zeldzame situaties kan het mogelijk toch wenselijk zijn dat er een aangepast advies geldt. In die gevallen zal de behandelend kinderarts maatwerk leveren ten aanzien van het wel of niet naar school kunnen gaan. In alle andere gevallen kunnen kinderen naar school. Ouders van kinderen met chronische aandoeningen moeten niet zelfstandig hun medicatie aanpassen. Hier is geen noodzaak toe.’

Ik heb een longziekte en wil graag naar de fysio. Wat moet ik doen?
Mensen met een longziekte die fysiotherapie nodig hebben, kunnen gewoon bij de fysiotherapeut terecht. Lees meer over fysiotherapie in coronatijd en bijzondere situaties in onze QA Fysiotherapie.

Is het op dit moment verstandig/veilig genoeg om mijn afspraak met mijn zorgverlener door te laten gaan? (Zoals tandarts/ziekenhuis/longfunctietest.)
FF: 'Tijdens de eerste golf van het coronavirus, is de chronische zorg voor veel longpatiënten uitgesteld, waardoor veel patiënten ‘achterstallig onderhoud’ hebben opgelopen. Tijdens de huidige tweede golf willen we daarom de normale zorgactiviteiten zoveel mogelijk laten doorgaan. Door toename van de beschermingsmaatregelen, kan veel zorg veilig doorgang vinden. Omdat het minimaliseren van sociale contacten helpt bij het bestrijden van de coronavirus pandemie, is het raadzaam met je arts/zorgverlener te bepalen welke onderzoeken/behandelingen veilig/noodzakelijk zijn voor jouw persoonlijke situatie. Alle zorg zomaar schrappen is niet acceptabel.’

Is er al een medicijn beschikbaar tegen corona?
FF: 'Op dit moment zijn er nog geen medicijnen die corona (Covid-19) kunnen voorkomen of genezen. In de afgelopen maanden zijn er toepassingen van bestaande medicijnen bij corona onderzocht en daardoor is er vooruitgang geboekt in de behandeling van patiënten. Voor patiënten met corona en noodzaak voor zuurstoftherapie is er een virusremmer (remdesivir) die zorgt voor iets sneller herstel. Voor patiënten met (zeer) ernstig corona en zuurstoftherapie wordt door de Wereld Gezondheidsorganisatie inmiddels systemische behandeling met een corticosteroid (ontstekingsremmer) geadviseerd omdat hierdoor het risico op overlijden afneemt. Laagdrempelig wordt bij corona medicatie gegeven om trombose te voorkomen, aangezien we inmiddels weten dat trombose bijdraagt aan verslechtering van corona en de kans op overlijden. Voor patiënten met milde corona buiten het ziekenhuis zijn er geen medicijnen beschikbaar.’

Wat kun je als longpatiënt doen om besmetting te voorkomen?
MvdE: ‘Vooral: goed je handen wassen. Want het virus wordt dus ook overgedragen via de handen, bijvoorbeeld als je een deurklink of trapleuning vastpakt. Je kunt ook handalcoholgel gebruiken na het handen wassen. Niezen en hoesten kun je ook het beste in je elleboogplooi doen, niet in je handen.'’
Op de site van het RIVM staat een duidelijke instructie hoe je je handen het best kunt wassen.

Lopen mensen met een longziekte meer risico op besmetting?
FF: ‘Nee, onderzoek laat zien dat mensen met COPD en astma niet meer risico lopen op het krijgen van corona. Ook voor andere longziekten is niet aangetoond dat het risico op infectie verhoogd is. Het is wel bekend dat mensen met COPD en astma die corona krijgen vaak te maken hebben met een ernstiger beloop. Dit is inmiddels ook aangetoond voor patiënten met interstitiële longziekten.’ 

MR: 'Als je ziek wordt ben je kwetsbaarder; waarschijnlijk vergelijkbaar met de manier waarop je kwetsbaarder bent bij een influenza. Hoe dat verschilt ten opzichte van influenza weten we nog niet. Voor iedereen - gezond of longpatiënt - gelden dezelfde adviezen om infectie te vermijden.'

Hoe kun je het virus als longpatiënt krijgen? 
MvdE: ‘Zoals iedereen die het virus krijgt: via direct contact en via druppeltjes in de lucht. Als iemand die het coronavirus heeft hoest of niest, komen besmette druppeltjes in de lucht. Als je die binnenkrijgt, bijvoorbeeld via ademhalen, dan kun je besmet raken.’

Als iemand met een longziekte het virus krijgt, wat zijn dan de gevolgen?
MvdE: ‘Als je het coronavirus hebt, dan kun je een longontsteking krijgen en daardoor koorts. Of je kunt meer gaan hoesten of kortademig worden. Je kunt ook een verkoudheid krijgen of bronchitis. Als je al een longziekte hebt, zoals COPD, kan een besmetting leiden tot een exacerbatie, een longaanval. Dit kan je longziekte verergeren.’

Kunnen mensen met een longziekte onderhoudsantibiotica blijven gebruiken?
MR: 'Het gebruik van onderhoudsantibiotica is geen probleem: dat helpt gewone bacteriële infecties te voorkomen waarmee je ook weer minder kwetsbaar bent voor virale infecties.'

Kun je nog wel ibuprofen slikken? 
Prof. dr. Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling Geneesmiddelen,  zegt hierover: De laatste week was er bijvoorbeeld verwarring of bepaalde medicijnen een corona-infectie kunnen verergeren. Vooral ibuprofen, een vrij verkrijgbare pijnstiller, en bepaalde bloeddrukverlagers zouden verdacht zijn. Zo’n onderwerp gaat dan viraal en veel huisartsen krijgen er vragen over. Ik kan daar kort over zijn: er is geen wetenschappelijk bewijs dat deze medicijnen de infectie verergeren. Wel raden we paracetamol aan als voorkeursmiddel bij koorts en pijnklachten. Maar dat doen we onder normale omstandigheden ook al. Omdat middelen zoals ibuprofen gewoon meer bijwerkingen geven dan paracetamol, bijvoorbeeld maagklachten. Corona heeft daar niets mee te maken.

MR: 'Er is nog veel onduidelijk over of er een relatie is tussen Ibuprofen en corona. Als je grieperig bent of pijn hebt, kun je beter paracetamol nemen. Paracetamol werkt goed tegen pijn en verlaagt de koorts. Paracetamol heeft veel minder bijwerkingen dan ibuprofen. Als je een goede reden hebt om NSAID’s (ontstekingsremmende pijnstillers) te gebruiken - bijvoorbeeld omdat je arts het voorschrijft - moet je dat blijven doen.' 

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over corona, longziekten, gezonde lucht en onderzoek. Meld je aan voor onze nieuwsbrief. 

Meer lezen over het coronavirus? Op de site van het RIVM vind je nog meer antwoorden. Maar je kunt ook terecht bij de Rijksoverheid, of bellen met het publieksinformatienummer 0800 - 1351 (tussen 08:00 en 20:00 uur). 

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Bellen
Bel ons op telefoonnummer (033) 43 41 212