Help mee Gratis magazine

Coronavirus: wat betekent dat voor mensen met een longziekte?

Wat betekent het coronavirus voor mensen met een longziekte? Lopen die bijvoorbeeld meer risico op besmetting? We leggen onze vragen voor aan Menno van der Eerden (MvdE) en Monique Reijers (MR), longartsen en woordvoerders van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT).

De longartsen proberen een zo eenduidig mogelijk antwoord te geven op de vragen die bij het Longfonds binnen komen. Uiteraard is ieder mens verschillend en iedere situatie anders. Tegelijkertijd is er nog steeds veel onduidelijkheid over het coronavirus. Neem dus vooral je eigen verantwoordelijkheid en gebruik je gezond verstand. En neem bij twijfel contact op met een specialist.

Laatste update: 01-04-2020; 13:00 uur

Ik ben ernstig ziek geweest, waarschijnlijk corona. Ik ben van alle symptomen genezen, maar blijf al een week benauwdheid houden, terwijl ik dat nooit had voordat ik ziek werd.  Die benauwdheid kan nog wel een tijd duren, moet ik toch nog in quarantaine blijven?

MR: ‘Dat is nog een lastige vraag. Als mensen nog hoesten en snotteren is het niet zo ingewikkeld: binnen blijven. Maar vermoeidheid en benauwdheid ligt wat moeilijker. Je lichaam heeft echt wel tijd nodig om te herstellen. In die tijd ben je waarschijnlijk niet meer besmettelijk maar wanneer het moment precies valt dat je niet meer strooit naar je omgeving is moeilijker. Als je weer voor jezelf kan zorgen en de dag doorkomt zonder kortademigheid is het onwaarschijnlijk dat je nog besmettelijk bent. Maar hoesten en snotteren en koorts moeten echt over zijn!'

Hoe kan het dat kinderen weinig last lijken te hebben van corona? Kan het zijn dat er bij de inentingen iets bij zit, waardoor ze minder ziek worden? 
MR: 'Dat kinderen minder ziek lijken te worden van corona heeft niets met vaccinaties te maken. Maar mogelijk zijn bepaalde eiwitten die nodig zijn voor corona om de cel binnen te dringen, bij kinderen minder uitnodigend voor het virus. Deze eiwitten veranderen als je ouder wordt. Hoe het precies werkt en in welke mate kinderen relatief beschermd zijn, is nog niet duidelijk.'

Hoeveel procent van de mensen met corona en longziekten hebben het tot nu toe overwonnen en hoeveel procent helaas niet?  Zijn daar cijfers van bekend?
Cijfers van het RIVM laten zien dat op 23 maart tot dan toe 257 mensen met een chronische longaandoening positief getest zijn op corona, er zijn 140 mensen met een chronische longziekte die in het ziekenhuis zijn opgenomen en 24 overleden. Volgens deze cijfers leven dus nog 233 van de 257 mensen met corona en een longaandoening. Met andere woorden: 9 procent is overleden en 91 procent leeft nog maar kan nog steeds in het ziekenhuis liggen en (levensbedreigend) ziek zijn.

Ik word elke vijf jaar gevaccineerd voor pneumokokken. Ben ik nu beter beschermd tegen of kan ik beter herstellen van een longontsteking of complicaties door corona?
‘MR: Een vaccinatie tegen pneumokokken staat los van het risico op een virale luchtweginfectie of het goed kunnen vechten tegen een virus. Voor zover we weten geeft dit dus geen extra bescherming tegen corona. Ditzelfde geldt voor een preventieve vaccinatie tegen longontsteking.’

Ik werk in de zorg en mijn partner heeft een (ernstige) longziekte. Breng ik mijn partner dan in gevaar?
‘MR: Dit is echt een lastig dilemma. In theorie wil je natuurlijk het liefst sociale onthouding. Maar mensen die in de zorg werken, zijn per definitie een risicofactor. Daar hoor ik zelf ook bij. Het lastige is: je kunt niet drie maanden stoppen met werken, dan doe je jezelf en je omgeving tekort. Probeer er daarom het beste van te maken. Dat betekent maximale preventieve maatregelen nemen: dienstkleding dragen op je werk en op je werk omkleden voordat je weer naar huis gaat. Handen wassen, handen wassen. En als je ziek bent, dan toch afstand houden. Doe vooral waar je jezelf het beste bij voelt. Sommige mensen gaan liever een poosje ergens anders logeren. Daarin moet iedereen zijn eigen afweging maken.’

In het nieuws werd gezegd dat er wellicht een tekort aan sommige medicijnen komt. Is er genoeg medicatie voor longpatiënten?
MR: 'We houden de voorraden heel goed in de gaten. Vooralsnog is er geen tekort aan medicijnen. Door het intensief monitoren hebben we ook de tijd om goed na te denken over eventuele alternatieven, mocht dat nodig zijn. Hoe het verder gaat is ook afhankelijk van hoe de pandemie zich verder gaat ontwikkelen. Want als meer mensen ziek worden, heeft dat ook invloed op het medicijngebruik. Het is moeilijk te voorspellen, maar voorlopig is er geen reden tot grote zorg over de vraag of mensen met een longziekte hun dagelijkse medicijnen kunnen krijgen.'

Het coronavirus verspreidt zich steeds meer. Wat is het belangrijkste advies voor mensen met een longziekte? 
MvdE: 'Voor iedereen geldt: volg vooral de maatregelen van de overheid op. Blijf dus thuis bij klachten neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Beperk dan sociale contacten. En bel pas met de huisarts als de klachten verergeren. Daarnaast geldt - ook voor mensen met een longziekte: probeer zoveel mogelijk thuis te werken of de werktijden te spreiden. En: schud geen handen, hoest en nies in de binnenkant van je elleboog, was je handen regelmatig en gebruik papieren zakdoekjes.’

Moet je bij het naleven van de richtlijnen niet onderscheid maken in longziekten? Met de ene longziekte ben je misschien kwetsbaarder dan met de andere.
MR: ‘Begrijpelijke vraag, want iedereen gaat natuurlijk anders met zijn longziekte om. Op dit moment hebben we echt onvoldoende ervaring met wat deze ziekte voor verschillende groepen mensen gaat betekenen. Ik begrijp dat mensen zich extra vatbaar voelen voor een infectie met corona. Daar gaat iedereen op een andere manier mee om. Gebruik vooral je gezond verstand.’

Mijn baas vindt dat ik op mijn werk moet komen, maar ik vind het voor mijn gezondheid beter thuis te blijven. Wat te doen?
MR: ‘Vraag je vooral af: “Wat is er geregeld op je werk dat jij niet besmet raakt? Wat heeft mijn baas gedaan om tegemoet te komen aan mijn gezondheidstoestand? Lukt het bijvoorbeeld om voldoende afstand van mensen te houden?” Als hij niet aan dit soort zaken tegemoet kan komen, dan moet je overwegen niet te gaan.' Kijk voor dit soort vragen ook op de speciale website van de FNV

Is het zinvol preventief extra medicijnen te gebruiken voor het geval ik corona krijg?
MR: ‘Ik denk niet dat dit zinvol is. Het blijft van belang goed naar je lijf te luisteren. Ik kan me goed voorstellen dat je nu als longpatiënt voor dilemma’s komt te staan. Daar kun je ook verlamd door raken, dan weet je niet meer wat je moet. Ook hier is het gezond verstand het allerbelangrijkste. Blijf doorleven, zoals je dat kan, naar je mogelijkheden. En met sociale onthouding.’

MvdE: 'Sowieso doorgaan met het inhaleren van ontstekingsremmers, omdat je anders kans hebt dat je longziekte verslechtert.’

Mijn reguliere klachten lijken al op de symptomen van corona. Hoe weet ik nu zeker of ik het virus heb?
MR: ‘Deze vraag is heel invoelbaar. Als je veranderende klachten hebt, dan kun je je afvragen of je corona hebt. Dan nog zal elke huisarts adviseren om het eerst een paar dagen aan te kijken. In veel gevallen gaat het namelijk na 3 of 4 dagen verkoudheid over. Als je na die tijd nog klachten hebt, kun je contact opnemen met een specialist.’

Ik heb een longziekte, moet ik nu de hele dag binnen blijven?
MvdE: ‘In principe niet. Bewegen is gezond, helemaal voor mensen met een longziekte. Het spreekt voor zich dat lang niet iedereen met een longziekte even mobiel is. De een voelt zich kwetsbaarder dan de ander. Probeer hierin zelf een afweging te maken. En als je naar buiten gaat: hou sowieso anderhalve meter afstand van andere mensen, zoals de overheid adviseert.

Ik heb een longziekte, kan ik nog wel zelf mijn boodschappen doen?
MvdE: ‘In principe wel. Ook hier geldt weer: het is goed om hier zelf een afweging in te maken. Niet elke longziekte is hetzelfde. Mocht het mogelijk zijn, dan kun je overwegen anderen te vragen je boodschappen te doen. En als je toch beslist zelf te gaan, sowieso goed je handen wassen na afloop.’

Kun je nog wel ibuprofen slikken? 
Prof. dr. Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling Geneesmiddellen, zegt hierover:

'Voor de huidige corona-infectie is er onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat pijnstillers met een ontstekingsremmende werking (ook wel NSAIDs genoemd, waaronder ibuprofen) het verloop van de infectie zou kunnen verergeren. We adviseren, in overeenstemming met de behandelrichtlijnen van de NHG, paracetamol als veilige en betere keus om in eerste instantie koorts en pijn te onderdrukken. Paracetamol heeft ten opzichte van NSAIDs minder bijwerkingen en helpt voldoende tegen koorts en pijn.'

MR: 'Er is nog veel onduidelijk over of er een relatie is tussen Ibuprofen en corona. Als je grieperig bent of pijn hebt, kun je beter paracetamol nemen. Paracetamol werkt goed tegen pijn en verlaagt de koorts. Paracetamol heeft veel minder bijwerkingen dan ibuprofen. Als je een goede reden hebt om nsaid’s te gebruiken - bijvoorbeeld omdat je arts het voorschrijft - moet je dat blijven doen.' 

Mijn kind heeft een chronische longziekte, hoeveel risico loopt mijn kind?
De sectie Kinderlongartsen van de Nederlandse Vereniging van Kindergeneeskunde (NVK) gaf op 13-03 aanvullende informatie over corona bij kinderen met een chronische (long)ziekte: ‘Er zijn nog weinig gegevens over kinderen met chronische long- of luchtwegklachten, met een hartaandoening of met een afweerstoornis. Gezien echter de milde presentatie van dit virus bij kinderen in het algemeen maken wij ons niet meer zorgen dan bij andere verkoudheidsvirussen. Elke virusinfectie geeft bij deze kinderen een wat verhoogde kans op luchtwegklachten, maar met het coronavirus lijkt dat tot nu toe niet anders dan met andere luchtwegvirussen, dus voor uw kind waarschijnlijk vergelijkbaar met het doormaken van een heftige verkoudheid. Voor de meeste patiënten zijn geen extra voorzorgsmaatregelen nodig, anders dan de gebruikelijke adviezen die u eerder met uw arts voor dit seizoen voor uw kind heeft afgesproken en de adviezen die het RIVM geeft voor de gehele bevolking.  Ouders van kinderen met chronische aandoeningen moeten niet zelfstandig hun medicatie aanpassen. Hier is geen noodzaak toe.’

Ik heb een longziekte en wil graag naar de fysio. Wat moet ik doen?
De behandeling van alle mensen met een longziekte die fysiotherapie nodig hebben, vindt in principe digitaal plaats. Dat staat in de richtlijnen van de Koninklijke Nederlandse Genootschap Fysiotherapie (KNGF). Dit uitgangspunt geldt voor patiënten die al in behandeling zijn en voor nieuwe patiënten. Er kunnen zich situaties voordoen waarin ondanks bovenstaande risico’s bij hoge uitzondering face to-face-behandeling noodzakelijk is, hiervoor hanteert de fysiotherapeut een zogenoemde beslisboom om de juiste afwegingen te maken.

Er gaan nu verhalen rond dat het medicijn tegen het Coronavirus gevonden zou zijn. Klopt dat?
MvdE: ‘Zoals het RIVM aangeeft zijn er op dit moment nog geen geregistreerde medicijnen tegen het coronavirus. Zo weten we nog niet of het middel Chloroquine werkt, daarvoor moeten we eerst onderzoeksresultaten afwachten. Alleen als mensen met het virus almaar zieker worden, kunnen we overwegen om met dit medicijn te beginnen. Daarvoor is uitdrukkelijke toestemming nodig van de patiënt zelf. En ook dan moeten we enorm voorzichtig zijn, vanwege alle bijwerkingen.’

Wat kun je als longpatiënt doen om besmetting te voorkomen?
MvdE: ‘Vooral: goed je handen wassen. Want het virus wordt dus ook overgedragen via de handen, bijvoorbeeld als je een deurklink of trapleuning vastpakt. Je kunt ook handalcoholgel gebruiken na het handen wassen. Niezen en hoesten kun je ook het beste in je elleboogplooi doen, niet in je handen.'’

Op de site van het RIVM staat een duidelijke instructie hoe je je handen het best kunt wassen.

Lopen mensen met een longziekte meer risico op besmetting?
MvdE: ‘We hebben nog steeds geen aanleiding te denken dat dat zo is. Afgelopen week verscheen er een artikel in het vooraanstaande tijdschrift New England Journal of Medicine. Uit onderzoek onder 1100 patiënten met het coronavirus in China bleek dat maar 1 procent COPD had. Dat is relatief gezien weinig.’

‘Van de mensen die besmet zijn met het coronavirus weten we tot nu toe dat ongeveer 50 procent geen onderliggende aandoening heeft en de andere helft wel. Van de mensen die al een ziekte hebben, hebben de meeste mensen hart- en vaatziekten. Het lijkt er – op basis van wetenschappelijk onderzoek dat nu beschikbaar is - op dat mensen met een longziekte niet méér risico lopen dan anderen om het virus te krijgen.’

Monique Reijers: 'Als je ziek wordt ben je kwetsbaarder; waarschijnlijk vergelijkbaar met de manier waarop je kwetsbaarder bent bij een influenza. Hoe dat verschilt ten opzichte van influenza weten we nog niet. Voor iedereen - gezond of longpatiënt - gelden dezelfde adviezen om infectie te vermijden.'

Als iemand met een longziekte het virus krijgt, wat zijn dan de gevolgen?
MvdE: ‘Als je het coronavirus hebt, dan kun je een longontsteking krijgen en daardoor koorts. Of je kunt meer gaan hoesten of kortademig worden. Je kunt ook een verkoudheid krijgen of bronchitis. Als je al een longziekte hebt, zoals COPD, kan een besmetting leiden tot een exacerbatie, een longaanval. Dit kan je longziekte verergeren.’

Kunnen mensen met een longziekte onderhoudsantibiotica blijven gebruiken?
Monique Reijers: 'Het gebruik van onderhoudsantibiotica is geen probleem: dat helpt gewone bacteriële infecties te voorkomen waarmee je ook weer minder kwetsbaar bent voor virale infecties.'

Hoe kun je het virus als longpatiënt krijgen? 
MvdE: ‘Zoals iedereen die het virus krijgt: via direct contact en via druppeltjes in de lucht. Als iemand die het coronavirus heeft hoest of niest, komen besmette druppeltjes in de lucht. Als je die binnenkrijgt, bijvoorbeeld via ademhalen, dan kun je besmet raken.’

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over corona, longziekten, gezonde lucht en onderzoek. Meld je aan voor onze nieuwsbrief. 

Meer lezen over het coronavirus? Op de site van het RIVM vind je nog meer antwoorden. Maar je kunt ook terecht bij de Rijksoverheid, of bellen met het publieksinformatienummer 0800 - 1351 (tussen 08:00 en 20:00 uur). 

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Bellen
Bel ons op telefoonnummer (033) 43 41 212