Arnhem pakt luchtkwaliteit aan via duurzaam vervoer

Gezonde lucht als ambitie

Het verbeteren van de luchtkwaliteit is in Arnhem geen bijzaak, maar een duidelijke ambitie. Wethouder Kundić: ‘Arnhem was één van de eerste gemeenten die het Schone Lucht Akkoord ondertekende en stelde daarnaast het Plan Gezonde Leefomgeving vast. Daarmee werkt de stad toe naar de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Die gaan verder dan wat wettelijk verplicht is, maar vormen wel de maatstaf voor gezondheid.’ 

Duurzaam Mobiliteitsplan

Om die gezondheidsnormen stap voor stap dichterbij te brengen, neemt Arnhem onder andere maatregelen om de uitstoot van wegverkeer te verminderen. Daar begonnen ze al in 2014 mee, door een milieuzone voor vrachtverkeer in te voeren waardoor de meest vervuilende vrachtauto’s bepaalde delen van de stad niet meer in mogen. In 2019 werd deze zone uitgebreid naar vervuilende personenauto’s. Afgelopen jaar zette Arnhem opnieuw een stap vooruit met het vaststellen van het Duurzaam Mobiliteitsplan. Het doel van dit plan is om een veilige en schone stad te creëren, met ruimte voor ontmoeting en beweging, minder verkeersoverlast en minder auto’s op straat. 

Samen met inwoners werken aan een leefbare stad 

Bij het opstellen van dit plan dacht de stad actief mee. Inwoners, bezoekers en ondernemers leverden input, zodat het plan aansluit bij de dagelijkse praktijk. Kundić: ‘We willen lopen, fietsen en het openbaar vervoer aantrekkelijker maken. Het plan bevat meer dan honderd maatregelen die dat mogelijk maken. Denk aan verkeerslichten die voetgangers en fietsers voorrang geven, snelle fietsroutes en nieuwe fietspaden, betere en extra busverbindingen en meer deelvervoer. De stad blijft uiteraard toegankelijk voor auto’s, maar wel met parkeerregulering en een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur op veel wegen.’

Nieuwe regels voor bevoorrading in de binnenstad

Verder geldt er vanaf 1 juni 2026 een zero-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens in de binnenstad. Wethouder Kundić: ‘Op dit moment rijden er nog veel vervuilende bestelbusjes en vrachtwagens door het centrum. Na invoering worden de regels steeds strenger totdat in 2030 alleen nog emissievrije voertuigen het centrum in mogen voor bevoorrading en bezorging. Dit verbetert de luchtkwaliteit, vermindert overlast en maakt ruimte voor voetgangers en fietsers, waarmee we een veiligere en gezondere binnenstad creëren.’ 

Duidelijke communicatie zorgt voor begrip

Kundić benadrukt hoe belangrijk duidelijke communicatie is bij het invoeren van een milieu- of zero-emissiezone: ‘Mijn belangrijkste tip voor andere gemeenten: communiceer duidelijk en vroeg.’ Tijdens het traject nam de gemeente veel tijd om regels uit te leggen en ondernemers te ondersteunen met alternatieven. ‘Zodra zij begrijpen hoe het werkt, verdwijnt de meeste weerstand.’

Misverstanden voorkomen 

De grootste misverstanden ontstonden vaak door onduidelijkheid: ‘Sommigen dachten dat de zero-emissiezone voor alle voertuigen geldt, terwijl het alleen gaat om bedrijfsvoertuigen. Ook het verschil tussen een milieuzone en een zero-emissiezone was niet voor iedereen duidelijk. Daarom is het belangrijk om op tijd te starten met eenvoudige, consistente communicatie, en goede voorbeelden te laten zien. Daarnaast blijven we benadrukken dat maatregelen nodig zijn voor een veilige, leefbare binnenstad.’ 

Ondernemers willen meewerken

‘In onze ervaring begrijpen de meeste ondernemers waarom deze maatregelen nodig zijn en willen ze meewerken,’ vervolgt Kundić. ‘Maar wees ruimhartig en begripvol voor ondernemers die nog niet klaar zijn voor de overstap, en bied voldoende hulp. Zo kom je samen tot de leefbare stad die je ambieert.’