10 vragen aan de kno-arts
De kno-arts weet alles van keel, neus en oren. Die zijn ook belangrijk als je een longziekte hebt. Daarom: tien vragen aan kno-arts Jet van den Akker.
1. Waarom moet ik bij een longziekte naar de kno-arts?
‘In je keel, neus, oren en longen zit overal hetzelfde slijmvlies. Als dat slijmvlies geïrriteerd raakt, bijvoorbeeld door een allergie, kan je dus last krijgen van meer dan alleen je longen. Je moet bijvoorbeeld hoesten én krijgt een snotneus. Op mijn spreekuur komen vaak mensen met allergische astma of COPD.’
2. Wat weet de kno-arts van mijn longen?
‘Kno-artsen en longartsen werken veel samen. Een voorbeeld: soms is immunotherapie een goede behandeling tegen een allergie. Dan krijg je elke dag een heel klein beetje van de stof waar je allergisch voor bent. Zo bouw je afweer op tegen die stof. Maar: immunotherapie kan alleen als je longen stabiel genoeg zijn. Dus dat bespreek ik eerst met de longarts.’
3. Wat kan de kno-arts voor mij doen?
‘De kno-arts kan je helpen als je last heeft van keel, neus of oren. Je krijgt bijvoorbeeld een neusspray als je veel last heeft van slijm (snot). Een neusspray helpt ook bij het slijm dat helemaal achter in je neus en keel zit. Zo komt het niet in de longen. Er zijn twee soorten neusspray. De neusspray van de kno-arts helpt bij het voorkomen van ontstekingen, de neusspray van de drogist maakt de slijmvliezen dunner. Let op, die van de drogist mag je niet langer dan een week achter elkaar gebruiken.’
Wie is Jet van den Akker?
‘Ik vond luchtwegen altijd al leuk, had ook longarts kunnen worden. Ik zie mijn patiënten niet alleen als patiënt. Welke keuzes heb je gemaakt, waar zit je mee, wat drijft je? Dat vind ik minstens zo interessant als je ziekte.’ Jet van den Akker (55) is sinds 2004 kno-arts in het Meander Medisch Centrum in Amersfoort, ‘een ontzettend leuk ziekenhuis’. Als kno-arts doet ze ook kleine ingrepen, zoals poliepen verwijderen. Jet woont in Amersfoort met haar man en twee zoons.
4. Hoe goed is het om mijn neus te spoelen met zout water?
‘De neus spoelen met zout water is heel goed. Let er wel op dat je de juiste hoeveelheid zout gebruikt. Het water moet 0,9% zout bevatten, dus 9 gram zout per liter. Je kunt het zelf maken met gewoon keukenzout. Het is ook kant-en-klaar te koop bij de drogist. Dan heet het fysiologisch zout. Spoel je neus nooit met water zonder zout. Dat gaat irriteren.’
5. Wat is beter: een knijpflesje of een Rhino Horn?
‘Je kunt het zoute water in een knijpflesje doen of in een Rhino Horn (neusdouche). De Rhino Horn is het makkelijkst. Daar zit een maatlepeltje bij, zodat je meteen de juiste hoeveelheid zout heeft. Het fijne van een Rhino Horn is ook dat je geen kracht hoeft te zetten. Het water spoelt zachtjes door de neus. Heb je last van heel taai slijm, dan kan het juist fijn zijn om wél kracht te zetten. Gebruik dan liever een knijpflesje.’
6. Is mijn neus ophalen beter dan snuiten?
‘Ja. Bij een loopneus is ophalen beter dan snuiten. Snuiten is onnatuurlijk. In het slijm (snot) zitten bacteriën en stofdeeltjes, die het lichaam zelf opruimt. Als je snuit, zet je ook veel druk op je neus. Zo pers je een deel van het slijm naar buiten, maar je duwt ook een deel in je oren. Wie pech heeft, krijgt daardoor een oorontsteking. Ophalen en doorslikken dus.’
7. Kan ik in februari al hooikoorts hebben?
‘Jazeker. Soms zitten er zelfs al in december boompollen in de lucht. Dat gaat door tot ongeveer april. Het seizoen van de graspollen begint in mei of juni en loopt tot eind augustus.’
8. Wat kan ik doen tegen hooikoorts?
‘Hooikoorts is erg vervelend. Je krijgt last van niezen, jeuk, tranende ogen en hoest. Het beste is om de pollen waar je allergisch voor bent, te vermijden. Dat lukt natuurlijk niet altijd. Probeer dan antihistamine. Er zijn verschillende soorten en merken.’
9. Welke antihistamine werkt het beste?
‘Welke voor jou het beste werkt, is een kwestie van uitproberen. Je merkt het al na een half uur. Helpt het niet, probeer dan een ander merk. Je vindt verschillende soorten en merken antihistamine bij de drogist en de apotheek. Belangrijk bij antihistamine is dat je het neemt vóórdat de allergische reactie begint.’
10. Is het belangrijk om door je neus te ademen?
‘Ja. Superbelangrijk zelfs. Ook voor de longen. Want je neus filtert, bevochtigt en verwarmt de lucht die je inademt. Adem je door je mond, dan gebeurt dat allemaal niet. De longen moeten dan extra hard werken om er genoeg zuurstof uit te kunnen halen.’
Extra tips
Wist je dit al?
- Kno betekent: keel, neus en oren.
- In je keel, je neus, je oren en je longen zit precies hetzelfde slijmvlies. Daarom krijg je bij geïrriteerd longslijmvlies soms ook last van een verstopte neus.
- De neus ophalen is beter dan snuiten.
- Heb je hooikoorts en werkt antihistamine niet? Probeer eens een ander merk.
- Adem zo veel mogelijk door je neus. Dat is ook beter voor je longen.
Dit artikel is verschenen in Longwijzer 1, 2026.
