Doneer nuBestel gratis
Moeheid bij COPD - Duur: 02:15 Eerste stap naar een effectieve behandeling

Moeheid bij COPD

Ruim de helft van de mensen met COPD heeft last van vermoeidheid. Maar waardoor ze zo moe zijn, is niet bekend. Dat maakt een behandeling lastig. Onderzoekers Martijn Spruit en Jan Vercoulen vertellen hoe hun nieuwe onderzoek meer inzicht gaat geven. 

Wie COPD heeft, wordt meestal vooral behandeld voor kortademigheid. Maar over een behandeling tegen moeheid hoor je niet veel dokters. Terwijl maar liefst vijf tot zes op de tien mensen met COPD aangeven last te hebben van vermoeidheid. ‘Artsen horen deze klachten vaak niet, of weten niet goed welke behandelingen ze kunnen aanbieden’, zegt klinisch psycholoog en onderzoeker Jan Vercoulen van het RadboudUMC in Nijmegen. ‘Moeheid bij COPD is een onderschat probleem.’

Neerwaartse spiraal

Vercoulen doet onderzoek naar vermoeidheid bij COPD*. ‘Moeheid is een heel ingewikkeld iets’, zegt hij. ‘Ga maar bij jezelf na: er zijn vele oorzaken van vermoeidheid. Mensen doen bijvoorbeeld meer dan ze aankunnen, en dat put ze uit. Of ze slapen slecht. En als je met angsten of sombere gevoelens kampt, dan vraagt dat ook veel energie.’ Het is een misverstand dat de moeheid bij mensen met COPD wordt veroorzaakt door de COPD zelf. ‘Bij COPD kun je een tekort aan zuurstof hebben, maar het is niet zo dat alle mensen met COPD te weinig zuurstof krijgen’, zegt onderzoeker Martijn Spruit van CIRO. ‘Er is weinig verband aangetoond tussen de ernst van COPD en moeheid. Iemand kan na vier jaar nog precies dezelfde longfunctie hebben, terwijl zijn vermoeidheid in de tussentijd enorm is toegenomen.’ Ook na een longaanval en een opname in een ziekenhuis zien Vercoulen en Spruit dat iemand vaak niet meer terugkomt op zijn oude energieniveau. ‘Hij herstelt wel, maar niet van zijn vermoeidheid. Mensen komen zo in een vicieuze cirkel terecht’, aldus Spruit.

Vierhonderd mensen doen mee

Wat gaan de onderzoekers doen om deze groep patiënten te helpen? ‘Moeheid bij mensen met COPD komt waarschijnlijk door een mix van factoren’, antwoordt Spruit. ‘Een minder goede lichamelijke conditie, medische kwalen die erbij komen, zoals suikerziekte of bloedarmoede, gepieker over de ziekte en ziekenhuisopnames. We gaan uitzoeken hoe dit precies zit.’

Er worden twee onderzoekers aangenomen, die in totaal vierhonderd mensen met matige tot zeer ernstige COPD zullen volgen, legt Vercoulen uit. ‘We interviewen de deelnemers uitgebreid. Hoe ervaren ze hun ziekte? Hebben ze goede steun van hun omgeving? Hoe gaat het met hun gewicht en spierkracht? Dit alles zetten we op een rij met behulp van vragenlijsten. Dat doen we nu, na vier maanden, na acht maanden en na een jaar. Als deelnemers tijdens de studie een ernstige longaanval krijgen en in het ziekenhuis worden opgenomen, dan herhalen we een aantal tests, om ook de invloed van een longaanval en ziekenhuisopname op moeheid te bepalen. Dit onderzoek zal goede handvatten geven. Zo kunnen we in de toekomst heel gericht therapie op maat geven tegen moeheid bij COPD.’

Niet te zwaar

Beide onderzoekers vinden het belangrijk dat artsen en therapeuten meer beseffen hoe zwaar vermoeidheid drukt op mensen met COPD. ‘Hier zouden ze patiënten ook standaard naar moeten vragen’, vindt Spruit. ‘Want het beperkt mensen ernstig in hun dagelijks leven.’ Het is dan ook belangrijk dat meedoen aan het onderzoek zelf niet te vermoeiend is voor de vierhonderd deelnemers. ‘We proberen eerst een bepaalde aanpak bij een kleine groep. Als die te zwaar is, passen we het onderzoek aan. Ook betrekken we bij alle stappen die we zetten de cliëntenraden van de ziekenhuizen. Die betrokkenheid vinden we erg belangrijk. Want dit zijn de mensen voor wie we het doen. Zij weten als geen ander hoe het is om dagelijks te leven met de gevolgen van COPD.’

* Samen met collega’s van CIRO, expertisecentrum voor chronisch orgaanfalen (Horn, Limburg), het AMC (Amsterdam), Huisartsgeneeskunde Universiteit Maastricht, het MUMC+ (Maastricht) én ervaringsdeskundigen.

HELP LONGZIEKTEN DE WERELD UIT!

Ruim de helft van de mensen met COPD heeft last van vermoeidheid. Het is niet bekend waardoor ze zo moe zijn. Voor een betere behandeling is onderzoek van groot belang. Helpt u mee?

Helpt u mee?