Doneer nuBestel gratis
Talentvolle jonge onderzoekers: Jennifer Collins - Duur: 1:54 Jennifer Collins onderzoekt een behandeling tegen longschade bij BPD.

Kleine helpers bij longschade

Jaarlijks worden in Nederland 13.600 kinderen na 22 tot 36 weken zwangerschap geboren. Dit is bijna acht op de honderd geboortes. Een flink deel van deze baby’s heeft BPD, bronchopulmonale dysplasie. 

Te vroeg geboren baby’s hebben nogal eens longschade. Een flink deel van de te vroeg geboren baby’s heeft BPD, bronchopulmonale dysplasie. Ze hebben minder en grotere longblaasjes dan normaal. In hun kindertijd krijgen ze vaak longklachten die op astma lijken. En op volwassen leeftijd hebben ze dikwijls symptomen die lijken op rokerslongen – zonder dat ze ooit hebben gerookt.

‘Hoe en wanneer BPD precies ontstaat is niet duidelijk’, vertelt Jennifer Collins, onderzoekster aan het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam. ‘Wel weten we dat de longen van te vroeg geboren baby’s niet volgroeid zijn. Ze hebben te weinig longblaasjes en hun longen zijn minder goed doorbloed. Daardoor kunnen ze niet genoeg zuurstof opnemen. Direct na hun geboorte moeten ze dan ook worden beademd met vaak hoge concentraties zuurstof. Dit kan hun longen verder beschadigen. Soms is ook al in de baarmoeder longschade ontstaan, bijvoorbeeld door een zwangerschapsvergiftiging.’

Op dit moment is er geen behandeling voor BPD. Jennifer Collins brengt haar dagen door in het lab Kinderchirurgie om daar wat aan te doen. Bacteriën en stamcellen (cellen die in andere cellen kunnen veranderen) spelen hierbij een hoofdrol. Ze kreeg van het Longfonds de Dirkje Postma Talent Award* waarmee ze haar onderzoek financiert.

Goede bacteriën

De balans tussen de bacteriën in de longen kan al in de baarmoeder verstoord zijn door bijvoorbeeld een infectie. Maar ook antibiotica beïnvloedt de samenstelling van de bacteriën. Te vroeg geboren baby’s zijn heel gevoelig voor bacteriële infecties en krijgen daarom een antibioticakuur. Maar helaas doodt de antibiotica vaak niet alleen de slechte, maar ook de goede bacteriën. Jennifer Collins: ‘Ik probeer er in mijn onderzoek achter te komen welke bacteriën belangrijk zijn voor de ontwikkeling in de longen. Als we dit eenmaal weten, kan de antibiotica die baby’s krijgen hopelijk worden aangepast, zodat de goede bacteriën overleven.’

Nieuw pad

De volgende stap is: de bacteriën opkweken en inbrengen in de longen. Daar kunnen ze de stamcellen (menselijke cellen die in andere cellen kunnen veranderen) stimuleren om meer longblaasjes en bloedvaten aan te leggen en schade te herstellen. Collins: ‘In Canada loopt een ander onderzoek. Daarbij halen wetenschappers stamcellen uit navelstrengen en plaatsen deze in beschadigde longen. Deze stamcellen verdwijnen vanzelf weer, maar geven wel eerst de juiste stofjes af om de longen te herstellen. Samen met mijn onderzoek naar bacteriën kan dit een heel nieuwe behandeling betekenen voor baby’s met BPD.’
Is dit ook goed nieuws voor volwassenen die als baby BPD hadden? Collins vermoedt van wel, maar vindt het nog te vroeg om dat met zekerheid te zeggen. ‘En ik denk wel dat het beter is om in te grijpen als de longen nog niet volgroeid zijn.’

Veelbelovend

Het onderzoek duurt in totaal drie jaar en is pas net van start gegaan. In het slechtste geval spelen bacteriën een andere rol dan onderzoekers nu denken. Of lukt het niet om de bacteriën te vinden die de stamcellen aansturen. ‘Dat hoop ik natuurlijk niet en ik denk ook echt dat we op de goede weg zitten’, zegt Collins. ‘Bij proeven zijn veelbelovende resultaten geboekt. En we zetten al bacteriën in bij bijvoorbeeld mensen met darmklachten. Die hebben daar veel baat bij. Daaruit blijkt dat ze zeker een doorslaggevende rol kunnen spelen.’

Wel is er nog veel níet bekend. Er zijn veel soorten bacteriën en we kennen maar een klein deel, zegt Collins. ‘Tot voor kort dachten we bijvoorbeeld dat het vruchtwater in de baarmoeder steriel is, maar ook daarin blijken bacteriën te zitten. Het is een heel nieuw pad, maar dat maakt het juist interessant en zeer hoopgevend.’

Vijf tot tien jaar

Als het onderzoek eenmaal met succes is afgerond, betekent dat niet dat artsen BPD direct kunnen behandelen. Collins denkt dat de aanpassing van de antibiotica wel vrij snel kan gaan, binnen een jaar na het onderzoek. Maar voor een heel nieuwe behandeling is zeker vijf tot tien jaar nodig. ‘Zowel bacteriën als stamcellen zijn levende deeltjes en daar moet je voorzichtig mee zijn. Daarvoor gelden strenge regels.’ Eerst moet dus zeker zijn dat het helemaal veilig is en hoeveel bacteriën nodig zijn. Ook is het nog de vraag op welk moment en hoe de bacteriën het beste kunnen worden ingebracht. ‘Maar ik vind het geweldig om aan de wieg te staan van misschien wel dé oplossing voor BPD. Ik hoop dat ik over een aantal jaar op de babyafdeling van het ziekenhuis kan meemaken hoe te vroeg geboren baby’s met succes worden behandeld. Dat ze de kans krijgen om op te groeien tot volwassenen met gezonde longen. Daar doe ik het voor!’

* Deze subsidie is opgedragen aan prof. dr. Dirkje Postma, voor haar verdiensten in het longonderzoek en haar inzet voor het Longfonds. 

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Bellen
Bel ons op telefoonnummer (033) 43 41 212
E-mail
Stel uw vraag via email service@longfonds.nl