Doneer nu Gratis magazine

Mondkapjes in publieke binnenruimtes

Vanaf 1 december is het dragen van een mondkapje verplicht, maar er is een uitzondering mogelijk. Wat betekent dit advies, de verplichting en de uitzonderingsregel voor mensen met een longziekte? Daar krijgen we veel vragen over. Hieronder vind je de antwoorden op deze veelgestelde vragen.

Ga naar de pagina mondkapjes en reizen voor vragen over het gebruik van mondkapjes in het OV.

We volgen de ontwikkelingen rond het coronavirus op de voet. Zodra er aanleiding toe is zorgen we voor een update van dit artikel. Laatste update: 1-12-2020; 11:00u

Wat als ik geen mondkapje kan dragen, omdat ik er benauwd van word door mijn longziekte. Moet ik dan toch een mondkapje dragen in publieke binnenruimtes?

Het dragen van een mondkapje in publieke binnenruimtes is vanaf 1 december 2020 een verplichting. Dit geldt ook voor mensen met een blijvende ziekte, zoals mensen met een longziekte. Gelukkig is er een uitzondering voor bepaalde groepen mensen.
Deze uitzondering geldt onder meer voor mensen die vanwege hun (zichtbare of onzichtbare) beperking of blijvende ziekte niet in staat zijn een mondkapje te dragen, op te zetten of die daarvan ernstig ontregeld raken. Als jij dus vanwege je longziekte zoveel last hebt van een mondkapje, dat je hem eigenlijk niet kunt dragen, dan hoef je dat niet te doen.

Hoe moet ik aantonen dat ik niet in staat ben een mondkapje te dragen in verband met mijn longziekte?

De overheid stelt nu dat mensen vanaf 1 december aannemelijk moeten maken dat ze in de uitzonderingsgroep vallen. Zij moeten dit dan als het ware zelf bewijzen. De overheid noemt een paar manieren waarop je dit kunt aantonen:

  • Het dragen van een faceshield (spatscherm) - als dat wel mogelijk is;
  • een kaartje te laten zien waarmee je je beroept op je vrijstelling (hier uit te printen);
  • een briefje van een (huis)arts, behandelaar of instelling;
  • een verklaring van een begeleider of een naaste die gebeld kan worden;
  • een hulpmiddel of relevante medicijnen laten zien.
 
Hoe wordt de uitzondering op de mondkapjesplicht gehandhaafd vanaf 1 december?

De overheid geeft aan dat de politie en boa’s mensen kunnen vragen om zelf aannemelijk te maken dat deze uitzondering voor hen geldt (zie vraag hierboven). 

We hebben aan de overheid verzocht om de uitzonderingsregel actief onder de aandacht te brengen bij handhavers, zoals de politie, boa’s en ondernemers (bijv. winkeliers). Zo wordt meer voorkomen dat mensen die vanwege hun beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen straks geweigerd worden in bijvoorbeeld een winkel of het ziekenhuis. Of zelfs een boete krijgen.

Wat als ik de winkel niet in mag?

Winkeliers zijn niet verplicht om de mondkapjesplicht te handhaven. Wel kunnen ze eigen huisregels opstellen, waardoor ze toch de toegang kunnen weigeren aan mensen zonder mondkapje. We hebben de overheid verzocht om  de uitzonderingsregel actief onder de aandacht te brengen, ook bij ondernemers zoals winkeliers. Zo wordt meer voorkomen dat mensen die vanwege hun beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen straks geweigerd worden in bijvoorbeeld een winkel of het ziekenhuis. 
Loop je tegen problemen aan als het gaat om de mondkapjesplicht of de handhaving hiervan? Deel die dan bij het Meldpunt van Ieder(in). Het telefoonnummer is 085-4007022. 

Wat als ik toch onterecht een boete krijg na 1 december?

Ondanks de uitzondering kan het natuurlijk zijn dat er toch mensen zijn die onterecht een boete krijgen. Is dat het geval, dan kun je volgens de overheid in bezwaar gaan tegen deze boete. De overheid geeft aan dat dit op dezelfde manier gaat als het bezwaar bij andere boetes. 

Loop je tegen problemen aan als het gaat om de mondkapjesplicht of de handhaving hiervan? Deel die dan bij het Meldpunt van Ieder(in). Het telefoonnummer is 085-4007022. 

Kan ik ook een spatmasker/faceshield of plastic mondschild gebruiken in plaats van een mondkapje?

Op plekken waar een mondkapje verplicht is mag je alleen een mondkapje dragen, een spatscherm is hiervoor geen officieel alternatief. Dit geldt niet voor mensen die in de uitzonderingsgroep vallen. Dus als jij geen mondkapje op kan vanwege je longziekte, dan is een spatmasker (of faceshield) een alternatief voor jou.
Met een faceshield kun je vaak rekenen op begrip bij handhavers. Als je een faceshield draagt zullen handhavers je in de meeste gevallen niet eens meer vragen om aanvullend bewijs, omdat je met het dragen van een faceshield laat zien dat je jouw eigen gezondheid en die van anderen in het oog wil houden. 

Moet ik een mondkapje dragen als ik naar de kapper of schoonheidsspecialist ga?

Bij contactberoepen is de anderhalve meter-maatregel vaak niet realistisch. Daarom wordt ook bij onder andere de kapper, tijdens de rijles en bij de schoonheidsspecialist het dragen van een mondkapje verplicht. Dit geldt zowel voor de klant als voor de beoefenaar van het contactberoep. De uitzonderingsregel voor mensen die geen mondkapje kúnnen dragen, blijft gelden. Overleg met jouw kapper, schoonheidsspecialist of andere professional hierover.

Moet ik een mondkapje dragen als ik naar de fysiotherapeut ga?

Zorgverleners zoals huisartsen en fysiotherapeuten zijn uitgezonderd van de plicht. Toch zal het vaak zo zijn dat ook daar gevraagd wordt een mondkapje te dragen. Op basis van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) hanteren ziekenhuizen en zorginstellingen eigen regels ten aanzien van mondkapjes of andere persoonlijke beschermingsmiddelen. Patiënten, bezoekers en zorgverleners dienen deze te volgen. 

De beroepsvereniging heeft fysiotherapeuten geadviseerd om patiënten te vragen een mondkapje te dragen. De fysiotherapeut kan je dus vragen dit te doen. Maar de uitzonderingsregel voor mensen die geen mondkapje kúnnen dragen, geldt ook. Overleg met jouw fysiotherapeut hierover. 

Moet ik een mondkapje op als ik naar de (huis)arts ga?

Zorgverleners zoals huisartsen en fysiotherapeuten zijn uitgezonderd van de plicht. Toch zal het vaak zo zijn dat ook daar gevraagd wordt een mondkapje te dragen. Op basis van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) hanteren ziekenhuizen en zorginstellingen eigen regels ten aanzien van mondkapjes of andere persoonlijke beschermingsmiddelen. Patiënten, bezoekers en zorgverleners dienen deze te volgen.
De beroepsvereniging heeft huisartsen geadviseerd om patiënten te vragen een mondkapje te dragen. De huisarts kan je dus vragen dit te doen. Maar de uitzonderingsregel voor mensen die geen mondkapje kúnnen dragen, geldt ook. Overleg met jouw huisarts hierover.
Deze richtlijn geldt ook voor bezoek aan het ziekenhuis. Kijk hiervoor op de website van jouw ziekenhuis. 

En hoe zit het met sporten?

Mondkapjes zijn niet verplicht tijdens het sporten, acteren, muzikale repetities of optredens en het geven van interviews op radio en tv.

Welke tips kunnen jullie mij geven om de benauwdheid door het dragen van een mondkapje zoveel mogelijk te verminderen?

• Zorg voor een mondkapje van dichtgewoven maar dunne stof of van ander niet te dik materiaal.
• Oefen thuis met het dragen van het mondkapje. Begin met het opzetten van een mondkapje als je rustig zit. Adem rustig in en uit. Daarna begin je eens met een stukje lopen in huis, let erop dat je je tempo heel laag houdt. Probeer daarna een half uurtje je mondkapje op te houden terwijl je een boek leest.
• Zorg dat je niet gehaast bent als je op reis of naar een publieke binnenruimte gaat. Neem de tijd. Bijvoorbeeld als je met het OV reist, zorg dat je ruim van tevoren bij het station of bij de bushalte bent. Zodat je op adem kunt komen en niet meer benauwd bent voordat je je mondkapje opzet.
• Heb je van je arts ‘resume medicatie’ gekregen (een kortwerkende luchtwegverwijder zoals salbutamol, terbutaline, ipratropium), dan kun je - eventueel in overleg met je arts - voordat je het mondkapje gebruikt een extra puf nemen.
• Ga op rustige momenten naar de supermarkt. Supermarkten zijn verplicht om specifieke openingstijden (twee uur per week) in te stellen voor kwetsbare mensen.

Zijn niet-medische mondkapjes gevaarlijk (zuurstoftekort en overschot aan CO2)?

Als je mondkapjes op de juiste manier en volgens voorschriften gebruikt zijn deze niet gevaarlijk. De mondkapjes sluiten onvoldoende af om gezondheidsproblemen te veroorzaken. Het dragen van mondkapjes kan oncomfortabel zijn en vervelende warme lucht rond het gezicht geven, en kan vooral voor mensen met een longziekte een gevoel van benauwdheid geven. Maar het dragen leidt niet tot een zuurstoftekort of te veel CO-2 in je bloed. De maskers zijn namelijk luchtdoorlatend, ze sluiten niet volledig af. Een papieren wegwerpmasker of herbruikbaar masker van dichtgewoven maar dunne textiel laten zuurstof- en CO2 moleculen gewoon door.

Beschermt het niet-medische mondkapje mij tegen besmetting?

Niet-medische mondkapjes kunnen een functie hebben op drukke plaatsen waar de 1,5 meter afstand niet altijd in acht kan worden genomen. Als iedereen een mondkapje draagt, kunnen niet-medische mondkapjes een beperkte bijdrage leveren aan het beperken van de verspreiding. Het beschermt vooral de ander. De beste bescherming blijft nog steeds het vermijden van situaties waarin je besmet kunt worden. Daarom is het advies aan kwetsbare mensen om mensenmassa’s zoveel mogelijk te vermijden.

Wat doet Longfonds als het gaat om het overheidsbeleid met betrekking tot mondkapjes?

Vanuit onze positie als belangenbehartiger van mensen met een longziekte, vinden we het belangrijk dat mensen zoveel mogelijk een mondkapje dragen, juist om andere kwetsbare mensen te beschermen. Er zijn ook mensen met een longziekte die vanwege hun longproblemen juist geen mondkapje op kunnen. We willen dat zij vrijgesteld zijn en blijven van het dragen van een mondkapje.

Als Longfonds zijn wij zijn lid van Ieder(in). Samen met Ieder(in) en de Patiëntenfederatie zijn we in gesprek geweest met het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) over de maatregelen. Met de huidige uitkomst zijn wij het niet eens. We vinden het namelijk niet terecht dat de bewijslast bij de mensen met een longziekte wordt neergelegd. We pleiten er daarom voor bij de overheid om andere, eenvoudige oplossingen aan te dragen voor mensen die om gezondheidsredenen geen mondkapje kunnen dragen. Hierbij willen we dat er geen gebruik gemaakt hoeft te worden van privacygevoelige, medische gegevens.  
Lees meer over ons standpunt in dit bericht.

Meer informatie

Meer informatie over gebruik van mondkapjes in het dagelijks leven:
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/openbaar-en-dagelijks-leven/mondkapjes 
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/openbaar-en-dagelijks-leven/mondkapjes/mensen-met-een-beperking-of-chronische-ziekte 

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Bellen
Bel ons op telefoonnummer (033) 43 41 212